![patricia-serna-zPZ9vqqDNBA-unsplash](https://diyetdefterim.com/wp-content/uploads/2020/11/patricia-serna-zPZ9vqqDNBA-unsplash.jpg)
Vücut kitle indeksi ölçümü (BKİ), çoğu sağlık hizmeti tesisinde standart bir sağlık değerlendirme aracıdır.
Onlarca yıldır bedeninize göre sağlığınız için başlangıç ölçüsü olarak kullanılmış olsa da, sağlıklı olmanın gerçekte ne anlama geldiğini aşırı basitleştirdiği için geniş çapta eleştirilmiştir.
Aslında, pek çok kişi BKİ’nin güncelliğini yitirdiğini, yanlış olduğunu ve tıbbi ve fitness ortamlarında kullanılmaması gerektiğini iddia ediyor.
Bu makale, vücut kitle indeksi ölçümü geçmişi, sağlık için doğru bir belirleyici olup olmadığı hakkında bilmeniz gereken her şeyi anlatıyor ve alternatiflerin bir listesini sunuyor.
Vücut Kitle İndeksi (BKİ) Nedir?
BKİ ya da BMI ya da VKİ , “vücut kitle indeksi ölçümü” anlamına gelir 1832’de Lambert Adolphe Jacques Quetelet adlı Belçikalı bir matematikçi tarafından geliştirilmiştir (1).
Hükümetlerin sağlık ve finansal kaynakları nereye tahsis edeceklerine karar vermelerine yardımcı olmak için belirli bir popülasyondaki fazla kilo ve obezite derecesini hızlı bir şekilde tahmin etmek için BMI ölçeğini geliştirdi (1).
İlginç bir şekilde Quetelet, BKİ’nin tekil bireyleri incelemek için yararlı olmadığını, bunun yerine bir nüfusun genel sağlığının anlık görüntüsünü vermek için yararlı olduğunu belirtti. Bununla birlikte, bir bireyin sağlığını ölçmek için yaygın olarak kullanılmaktadır (1).
Vücut kitle indeksi ölçümü, bir kişinin kilogram cinsinden ağırlığını metre kare cinsinden boyuna bölerek “sağlıklı” bir kiloda olup olmadığını belirleyen matematiksel bir formüle dayanmaktadır (1):
- BKİ = ağırlık (kg) / boy (m2)
Alternatif olarak, BKİ, ağırlığın pound cinsinden yüksekliğe inç kare çarpı 703’e bölünmesiyle hesaplanabilir:
- BKİ = (ağırlık (lbs) / boy (in2)) x 703
Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından sağlanan online BKİ hesaplayıcıları da kullanabilirsiniz.
BKİ hesaplandıktan sonra, “normal” ağırlık aralığında olup olmadığınızı belirlemek için BKİ ölçeğiyle karşılaştırılır (2).
BKİ Ölçeği
BKİ | Sınıflandırma | Kötü sağlık durumu riski |
18.5’dan az | Aşırı zayıf | Yüksek |
18.5–24.9 | Normal ağırlık | Düşük |
25.0–29.9 | Aşırı kilolu | Az-orta |
30.0–34.9 | Obez I (orta derece obezite) | Yüksek |
35.0–39.9 | Obez II (şiddetli obezite | Çok yüksek |
40’tan fazla | Obez III (aşırı obezite) | Aşırı yüksek |
Bu hesaplamaya göre, bir sağlık hizmeti sağlayıcısı, “normal” kilo kategorisine girmezseniz sağlık ve yaşam tarzı değişiklikleri önerebilir.
Bazı ülkeler, insanlarının boyutunu daha iyi temsil etmek için bu BKİ ölçeğini benimsemiştir. Örneğin, Asyalı erkek ve kadınların Asyalı olmayanlara kıyasla daha düşük bir vücut kitle indeksi ile daha yüksek kalp hastalığı riski taşıdıkları gösterilmiştir (3).
Bu, sağlık hizmeti sağlayıcısına bir kişinin kilosuna göre kişinin sağlığının anlık görüntüsünü verebilse de, yaş, cinsiyet, ırk, genetik, yağ kütlesi, kas kütlesi ve kemik yoğunluğu gibi diğer faktörleri dikkate almaz.
ÖZET
Vücut kitle indeksi (BKİ), boy ve kilosunu kullanarak bir kişinin vücut yağını tahmin eden bir hesaplamadır. 18.5-24.9’luk bir BKİ, düşük sağlık riski ile “normal” ağırlık olarak kabul edilir. Yukarısında veya altındaki bir ölçek, daha yüksek kötü sağlık riskiyle bağlantılıdır.
Vücut kitle indeksinizi (BKİ) hesaplamak için buraya tıklayın.
Vücut Kitle İndeksi Ölçümü İyi Bir Sağlık Göstergesi mi?
Vücut kitle indeksi ölçümü ile bir kişinin sağlıklı olup olmadığını doğru bir şekilde tanımlamadığına dair endişelere rağmen, çoğu araştırma, bir kişinin kronik hastalık ve erken ölüm riskinin 18,5’ten düşük (“zayıf”) veya 30,0’ın üzerinde (“obez”) bir BKİ ile arttığını göstermektedir (4, 5).
Örneğin, 103.218 ölümle ilgili 2017 retrospektif bir çalışma, vücut kitle indeksi 30.0 veya daha fazla olanların (“obez”) 30 yıllık bir takipten sonra 1.5-2.7 kat daha fazla ölüm riskine sahip olduğunu buldu (4).
Başka bir çalışma, “obez” BKİ kategorisindekilerin, “normal” BKİ kategorisindekilere kıyasla, tüm nedenlerden ve kalp hastalığından ölüm riskinin% 20 arttığını gösterdi (6).
Araştırmacılar ayrıca, “zayıf” veya “şiddetli obez” ve “aşırı obez” kategorilerinde bulunanların, “normal” BKİ kategorisindekilere kıyasla sırasıyla ortalama 6.7 yıl ve 3.7 yıl önce öldüğünü buldu (6).
Diğer çalışmalar, 30.0’dan büyük bir BKİ’nin, “tip 2 diyabet”, kalp hastalığı, solunum güçlüğü, böbrek hastalığı, alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı ve hareketlilik sorunları gibi kronik sağlık sorunları riskinizi önemli ölçüde artırmaya başladığını göstermiştir (7, 8, 9, 10, 11, 12, 13).
Dahası, bir kişinin BKİ’sinde yaşanan %5-10’luk bir azalma, düşük “metabolik sendrom”, kalp hastalığı ve tip 2 diyabet oranları ile ilişkilendirilmiştir (14, 15, 16, 17).
ÖZET
BMI, sağlığı aşırı basitleştirdiği için eleştirilse de, çoğu araştırma, kişinin kronik hastalık riskini, özellikle de erken ölüm ve metabolik sendrom riskini tahmin etme yeteneğini desteklemektedir.
Göbeğinizden Sonsuza Kadar Kurtulmak İçin 6 Çözüm
BKİ’nin olumsuz yönleri
Düşük (18.5’in altında) ve yüksek (30 veya daha fazla) BKİ’yi artan sağlık riskleriyle ilişkilendiren araştırmalara rağmen, kullanımıyla ilgili çok sayıda kusur vardır.
Diğer Sağlık Faktörlerini Dikkate Almaz
BKİ, bir kişinin yaşı, cinsiyeti, genetiği, yaşam tarzı, tıbbi geçmişi veya diğer faktörlerin herhangi bir bağlamı olmaksızın “normal” kiloda olup olmadığına ilişkin yalnızca “evet” veya “hayır” yanıtını verir.
Yalnızca BMI’ye güvenmek, kolesterol, kan şekeri, nabız, kan basıncı ve iltihaplanma seviyeleri gibi diğer önemli sağlık ölçümlerini gözden kaçırabilir ve bir kişinin gerçek sağlığını abartabilir veya küçümseyebilir.
Dahası, kadın ve erkeklerin vücut kompozisyonlarını değiştirmelerine rağmen – erkekler kadınlardan daha fazla kas kütlesi ve daha az yağ kütlesine sahiptir. Ancak, BKİ her iki grup için de aynı hesaplamayı kullanıyor (20).
Ayrıca, bir kişi yaşlandıkça, vücutları doğal olarak yağ kütlesinde artış ve kas kütlesinde azalma yaşar. Çok sayıda çalışma, yaşlı yetişkinlerde 23.0-29.9 gibi daha yüksek bir BKİ’nin erken ölüm ve hastalığa karşı koruyucu olabileceğini göstermiştir (21, 22).
Son olarak, bir kişinin sağlığını belirlemek için sadece BKİ kullanmak, kişinin diğer sğlık faktörlerini inkar eder. Bu faktörler, zihinsel sağlık, gelir düzeyi, besleyici gıdalara erişim gücü, gıda bilgisi ve yaşanılan çevre gibi faktörlerdir.
Tüm Ağırlığın Eşit Olduğunu Varsayar
Bir kilogram kas, bir kilogram yağ ile aynı ağırlığa sahip olsa da, “kas daha yoğundur” ve daha az yer kaplar. Sonuç olarak, bir kişi çok zayıf olabilir ancak kas kütlesi yüksek olabilir ve bu da onları ölçekte daha ağır hale getirir.
Örneğin, 175 cm olan 97 kg’lık bir kişinin BKİ değeri 29,5’tir ve bu da onları” fazla kilolu “olarak sınıflandırır.
Bununla birlikte, aynı boy ve kilodaki iki kişi tamamen farklı görünebilir. Biri yüksek kas kütlesine sahip bir vücut geliştirmeci olabilirken, diğeri daha yüksek yağ kütlesine sahip olabilir.
Yalnızca BKİ dikkate alınırsa, bu, düşük yağ kütlesine sahip olmasına rağmen, bir kişiyi kolayca “fazla kilolu” veya “obez” olarak yanlış sınıflandırabilir. Bu nedenle, bir kişinin kilosunun yanı sıra kas, yağ ve kemik kütlesini de dikkate almak önemlidir (23, 24, 25).
Yağ Dağılımını Dikkate Almaz
Daha büyük bir BKİ daha kötü sağlık sonuçlarına bağlı olsa da, yağın vücuttaki konumu daha büyük bir fark yaratabilir.
Android veya elma şeklindeki vücut tipleri olarak bilinen mide bölgelerinde yağ depolananlar, gynoid veya armut şeklindeki vücut olarak bilinen kalçalarında ve uyluklarında yağ depolananlara göre daha fazla kronik hastalık riski taşırlar (26 , 27, 28, 29).
Örneğin, 72 çalışmanın gözden geçirilmesinde, araştırmacılar elma şeklindeki yağ dağılımına sahip olanların tüm nedenlere bağlı ölüm riskinin önemli ölçüde daha yüksek olduğunu, armut şeklindeki yağ dağılımına sahip olanların ise daha düşük bir riske sahip olduğunu bulmuşlardır (30).
Aslında yazarlar, BKİ’nin vücutta yağın nerede depolandığını dikkate almadığını, bu da bir kişiyi sağlıksız veya hastalık riski altında olarak yanlış sınıflandırabilir (30).
Yağsız Kas Kazanmak İçin 13 Yiyecek
Kilo Önyargısına Neden Olabilir
Bir tıp uzmanının en iyi muhakemesini kullanması, yani BKİ sonucunu alması ve hastasını benzersiz bir birey olarak görmesi beklenir.
Bununla birlikte, bazı sağlık uzmanları, bir kişinin sağlığını tıbbi öneriler sunmadan önce ölçmek için yalnızca BKİ kullanır, bu da “kilo önyargısına” ve düşük kaliteli sağlık hizmetlerine yol açabilir (31, 32).
Daha yüksek BKİ’lere sahip olanlar, randevuları ilgisiz bir endişe için olsa bile, doktorlarının yalnızca BKİ’lerine odaklandıklarını daha sık bildiriyorlar. Çoğu zaman, ciddi tıbbi sorunlar fark edilmez veya yanlış bir şekilde kiloyla ilgili sorunlar olarak görülür (31).
Aslında araştırmalar, bir kişinin BKİ’si ne kadar yüksekse, yargılanma korkusu, sağlık hizmeti sağlayıcısına güvensizlik veya önceki olumsuz deneyim nedeniyle düzenli sağlık kontrollerine katılma olasılığının o kadar düşük olduğunu ve bu da geç teşhislere, tedaviye yol açabileceğini göstermiştir (33).
Tüm Popülasyonlar İçin Geçerli Olmayabilir
Tüm yetişkinler arasında BKİ’nin yaygın kullanımına rağmen, belirli ırksal ve etnik toplulukların sağlığını tam olarak yansıtmayabilir.
Örneğin, çok sayıda çalışma, Asya kökenli insanların, beyaz insanlara kıyasla daha düşük BKİ kesme noktalarında kronik hastalık riskinin arttığını göstermiştir (34, 35, 36).
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), alternatif BKİ kesme noktaları sağlayan Asya-Pasifik BKİ kılavuzları geliştirdi (2, 37, 38).
Asya-Pasifik BKİ Kılavuzu
BKİ | Sınıflandırma |
18.5’dan az | Aşırı zayıf |
18.5-22,9kg/m2 | Normal ağırlık |
23.0–24.9 kg/m2 | Aşırı kilolu |
25,0 kg/m2 fazla | Obez |
Çok sayıda çalışma, bu alternatif kesme noktalarının Asya popülasyonları arasındaki sağlık riskini daha iyi belirlediğini göstermiştir. Yine de, bu kesme noktalarını çok kuşaklı Asyalı Amerikalılarla karşılaştırmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var (39, 40, 41).
Ayrıca, siyah insanlar, daha düşük yağ kütlesine ve daha yüksek kas kütlesine sahip olmalarına rağmen “aşırı kilolu” olarak yanlış sınıflandırılabilir. Bu, kronik hastalık riskinin diğer ırklara kıyasla, özellikle Siyah kadınlar arasında daha yüksek bir BKİ kesme noktasında ortaya çıktığını gösterebilir (35, 42, 43, 44).
Aslında, 2011 yılında yapılan bir çalışma, Siyah kadınların siyah olmayan insanlardan 3.0 kg / m2 daha yüksek kesme noktalarında metabolik olarak sağlıklı olarak kabul edildiğini buldu ve bu da tüm ırk grupları için BKİ’nin faydasını sorguluyor (45).
Son olarak, yalnızca BKİ’ye güvenmek, vücut büyüklüğünün farklı gruplar için kültürel önemini göz ardı eder. Bazı kültürlerde, daha yüksek yağ kütlesi daha sağlıklı ve daha arzu edilir olarak görülmektedir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları, her hasta için ayrı ayrı “sağlığın” ne anlama geldiğini düşünmelidir (46, 47, 48).
Cerrahi prosedürler ve kilo verme müdahaleleri gibi önemli sağlık kararlarının BKİ ve kiloya dayandığı düşünüldüğünde, tüm sağlık profesyonellerinin hasta merkezli önerilerde bulunmalarını sağlamak için BKİ’nin ötesine geçmeleri önemlidir.
ÖZET
BKİ, bireyden ziyade yalnızca kişinin kilosunu ve boyunu sağlık ölçüsü olarak görür. Yaş, cinsiyet, ırk, vücut kompozisyonu, mevcut ve geçmiş tıbbi geçmişi ve diğer faktörler kişinin kilosunu ve sağlık durumunu etkileyebilir.
BKİ’ye Göre Daha İyi Olan Alternatifler
Vücut kitle indeksi ölçümü birçok kusuruna rağmen, kullanışlı, uygun maliyetli ve tüm sağlık hizmeti ortamlarında erişilebilir olduğu için hala birincil değerlendirme aracı olarak kullanılmaktadır.
Bununla birlikte, bir kişinin sağlığının daha iyi göstergeleri olabilecek BMI alternatifleri vardır, her ne kadar hepsinin kendi avantajları ve dezavantajları olsa da (49, 50, 51, 52).
Bel çevresi
Tanım
Daha büyük bir bel çevresi – kadınlarda 85 cm’den veya erkeklerde 101.6 cm daha büyük – daha yüksek kronik hastalık riski ile ilişkili olan karın bölgesinde daha fazla vücut yağına işaret eder.
Yararları
Ölçmesi kolaydır, sadece bir mezura gerektirir.
Dezavantajları
Farklı vücut tiplerini (ör. Elma-armut-şekilli) ve yapıları (ör. Kas ve kemik kütlesi) dikkate almaz.
Bel-kalça oranı
Tanım
- “Yüksek oran” (kadınlarda 0,80’den fazla; erkeklerde 0,95’ten fazla) mide bölgesinde daha yüksek yağ depolarını gösterir ve daha yüksek kalp ve kronik hastalık riski ile bağlantılıdır.
- Düşük bir oran (kadınlarda 0,80’den düşük veya eşit; erkeklerde 0,95’ten düşük veya eşit), daha iyi sağlıkla ilişkili olan daha yüksek kalça yağı depolamasını gösterir.
Yararları
Ölçmesi kolaydır, sadece bir mezura ve hesap makinesi gerektirir.
Dezavantajları
Farklı vücut tiplerini (ör. Elma-armut-şekilli) ve yapıları (ör. Kas ve kemik kütlesi) dikkate almaz.
Vücut yağ yüzdesi
Tanım
“Vücut yağ yüzdesi”, bir kişinin sahip olduğu göreceli vücut yağ miktarıdır.
Yararları
- Yağ kütlesi ile yağsız kütle arasında ayrım yapar
- Dağlık riskinin BKİ’den daha doğru temsil
Dezavantajları
- Uygun değerlendirme araçlarıyla yüksek hata riski (ör. deri kıvrım ölçümleri, taşınabilir biyoelektrik empedans analizi)
Laboratuvar testleri
Tanım
Laboratuvar testleri, kronik hastalık riskini (örneğin, kan basıncı, kalp atış hızı, kolesterol, kan şekeri seviyeleri, iltihaplanma) gösterebilen çeşitli kan ve yaşamsal belirti ölçümleridir.
Yararları
- Bir kişinin metabolik sağlığının daha ayrıntılı bir incelemesini sağlar
- Sağlık ölçümü olarak yalnızca vücut yağına güvenmez
Dezavantajları
Çoğu zaman tek bir laboratuvar değeri, riski teşhis etmek veya belirtmek için yeterli değildir.
Kullanılan değerlendirme aracı ne olursa olsun, sağlık hizmeti sağlayıcılarının tek bir teste güvenmemesi önemlidir. Örneğin, bir sağlık hizmeti sağlayıcısı bir kişinin vücut kitle indeksini ve bel çevresini ölçebilir ve endişe ortaya çıkarsa bir kan testi yapılabilir.
Fiziksel, zihinsel, duygusal ve ruhsal olarak, sağlığın onlar için ne anlama geldiğini belirlemek için her hastayı bireysel bir kişi olarak tedavi etmek önemlidir.
ÖZET
Bel çevresi, vücut yağ yüzdesi ve kan testleri gibi BKİ yerine diğer vücut değerlendirme araçları kullanılabilir. Bununla birlikte, her birinin kendi avantajları ve dezavantajları vardır.
Sonuç
Vücut Kitle İndeksi (BKİ), bir kişinin vücut yağını ve sağlıksızlık riskini tahmin etmek için tasarlanmış oldukça tartışmalı bir sağlık değerlendirme aracıdır.
Araştırmalar tipik olarak, BKİ “normal” aralığın üzerine çıktıkça daha büyük bir kronik hastalık riski olduğunu göstermektedir. Ayrıca, düşük bir BMI (18.5’in altında) da kötü sağlık sonuçlarına bağlıdır.
Bununla birlikte, BKİ yaş, cinsiyet, yağ kütlesi, “kas kütlesi”, ırk, genetik ve tıbbi geçmiş gibi sağlığın diğer yönlerini dikkate almıyor. Onu tek sağlık göstergesi olarak kullanmanın kilo önyargısını ve sağlık eşitsizliklerini artırdığı görülmüştür
Vücut kitle indeksi ölçümü bir başlangıç noktası olarak yararlı olsa da, sağlığınızın tek ölçümü olmamalıdır.
Bir yanıt bırakın