![jakob-owens-lkMJcGDZLVs-unsplash](https://diyetdefterim.com/wp-content/uploads/2020/10/jakob-owens-lkMJcGDZLVs-unsplash-scaled.jpg)
Testosteron etkileri ile belki de vücutta en çok öneme sahip hormonlardan biridir.
Testosteron önemli bir erkeklik hormonudur. Bir erkek bebek, gebelikten yedi hafta sonra testosteron üretmeye başlar. Testosteron seviyeleri ergenlik döneminde yükselir, gençlik yıllarının sonlarında zirve yapar ve ardından düşmeye başlar. 30 yaşından sonra, bir erkeğin testosteron seviyelerinin her yıl düşmesi normaldir (4).
Çoğu erkekte gereğinden fazla testosteron bulunur Ancak vücudun çok az testosteron üretmesi mümkündür. Bu, hipogonadizm denen bir duruma yol açar. Bu, doktor reçetesi ve dikkatli izleme gerektiren hormonal bir terapi ile tedavi edilebilir. Normal testosteron seviyelerine sahip erkekler testosteron tedavisini düşünmemelidir.
Testosteron seviyeleri erkeklerde üreme sisteminden cinselliğe, kas kütlesi ve kemik yoğunluğuna kadar her şeyi etkiler. Ayrıca belirli davranışlarda da rol oynar (1).
Endokrin Sistem
Vücudun endokrin sistemi hormon üreten bezlerden oluşur (2).
Beyinde bulunan hipotalamus, hipofiz bezine vücudun ne kadar testosterona ihtiyacı olduğunu söyler. Hipofiz bezi daha sonra mesajı testislere gönderir. Çoğu testosteron testislerde üretilir, ancak küçük miktarlar böbreklerin hemen üzerinde bulunan adrenal bezlerden de gelir. Kadınlarda adrenal bezler ve yumurtalıklar az miktarda testosteron üretir.
Bir erkek çocuk daha doğmadan önce, testosteron erkek cinsel organları oluşturmaya başlar. Ergenlik döneminde, daha derin bir ses, sakal ve vücut kılı gibi erkek özelliklerinin gelişiminden testosteron sorumludur. Aynı zamanda kas kütlesini ve cinsel dürtüyü teşvik eder. Testosteron üretimi ergenlik döneminde artar ve onlu yaşların sonlarında veya 20’li yaşların başında zirveye ulaşır. 30 yaşından sonra, testosteron seviyelerinin her yıl yaklaşık yüzde bir düşmesi olağandır (1).
Üreme Sistemi
Gebe kaldıktan yaklaşık yedi hafta sonra, testosteron erkek cinsel organlarının oluşmasına yardımcı olmaya başlar. Ergenlik çağında testosteron üretimi arttıkça testisler ve penis büyür. Testisler sabit bir testosteron akışı üretir ve her gün meni kaynağı olur.
Düşük testosteron seviyesine sahip erkekler Erektil Disfonksiyon (ED) yaşayabilir. Uzun süreli testosteron tedavisi sperm üretiminde azalmaya neden olabilir. Testosteron tedavisi ayrıca prostatın büyümesine ve daha küçük, daha yumuşak testislere neden olabilir. Prostat veya meme kanseri olan erkekler testosteron replasman tedavisini düşünmemelidir.
Cinsellik
Ergenlik döneminde, artan testosteron seviyeleri testislerin, penisin ve kasık kıllarının büyümesini teşvik eder. Ses derinleşmeye başlar, kaslar ve vücut tüyleri uzar. Bu değişikliklerle birlikte artan cinsel de meydana gelir (3).
“Kullan ya da kaybet” teorisinde biraz doğruluk vardır. Düşük testosteron seviyesine sahip bir erkek, seks arzusunu kaybedebilir. Cinsel uyarı ve cinsel aktivite, testosteron seviyelerinin yükselmesine neden olur. Uzun süre cinsel hareketsizlik sırasında testosteron seviyeleri düşebilir. Düşük testosteron ayrıca erektil disfonksiyona (ED) neden olabilir.
Merkezi Sinir Sistemi
Vücudun testosteronu kontrol etmek, hormonlar ve kan dolaşımına salınan kimyasallar yoluyla mesajlar göndermek için bir sistemi vardır. Beyinde hipotalamus, hipofiz bezine ne kadar testosterona ihtiyaç duyulduğunu söyler ve hipofiz bu bilgiyi testislere iletir.
Testosteron, saldırganlık ve baskınlık dahil olmak üzere belirli davranışlarda rol oynar. Aynı zamanda rekabet gücünü artırmaya ve özgüveninizi artırmaya yardımcı olur. Cinsel aktivite testosteron seviyelerini etkileyebildiği gibi, rekabetçi aktivitelere katılmak da bir erkeğin testosteron seviyelerinin yükselmesine veya düşmesine neden olabilir. Düşük testosteron, güven kaybına ve motivasyon eksikliğine neden olabilir. Ayrıca bir erkeğin konsantre olma veya üzüntü gibi duygulara sahip olma becerisini de azaltabilir. Düşük testosteron uyku bozukluklarına ve enerji eksikliğine neden olabilir.
Bununla birlikte, testosteronun kişilik özelliklerini etkileyen yalnızca bir faktör olduğunu belirtmek önemlidir. Diğer biyolojik ve çevresel faktörler de söz konusudur.
Cilt ve Saç
Bir erkek çocukluktan yetişkinliğe geçerken, testosteron yüzünde, koltuk altlarında ve cinsel organların çevresinde kılların uzamasına neden olur. Tüylenme ayrıca kollarda, bacaklarda ve göğüste de olur.
Azalan testosteron seviyelerine sahip bir adam aslında vücut kıllarının bir kısmını kaybedebilir. Testosteron replasman tedavisi, sivilce ve göğüs büyütme gibi birkaç potansiyel yan etkiyle birlikte gelir. Testosteron bantları hafif cilt tahrişine neden olabilir. Topikal jellerin kullanımı daha kolay olabilir, ancak testosteronun ciltten cilde teması olmasına rağmen başka birine aktarılmaması için büyük özen gösterilmelidir.
Kas, Yağ ve Kemik
Testosteron, kas kütlesi ve gücünün gelişmesinde rol oynayan birçok faktörden biridir. Testosteron hormonunun etkileri , doku büyümesini teşvik eden nörotaşıyıcıları artırır. Aynı zamanda DNA’daki nükleer reseptörlerle etkileşime girerek protein sentezine neden olur. Testosteron, büyüme hormonu seviyelerini de artırır. Bu, egzersizlerin kas geliştirme olasılığını artırır.
Testosteron kemik yoğunluğunu arttırır ve kemik iliğine kırmızı kan hücreleri üretmesini söyler. Çok düşük testosteron seviyelerine sahip erkeklerin kemik kırıkları ve kırılmalara yakalanma olasılığı daha yüksektir.
Testosteron ayrıca yağ metabolizmasında rol oynar ve erkeklerin daha verimli yağ yakmalarına yardımcı olur. Testosteron düzeylerini düşürmek vücut yağında artışa neden olabilir.
Testosteron tedavisi, kas içi enjeksiyonlar yoluyla bir doktor tarafından uygulanabilir.
Kan dolaşım sistemi
Testosteron vücutta kan dolaşımında dolaşır. Testosteron seviyenizi kesin olarak bilmenin tek yolu ölçtürmektir. Bunun içinse genellikle bir kan testi gerektirir.
Testosteron, kemik iliğini kırmızı kan hücreleri üretmeye teşvik eder. Ayrıca, “çalışmalar” testosteronun kalp üzerinde olumlu bir etkisi olabileceğini öne sürüyor. Ancak testosteronun kolesterol, kan basıncı ve pıhtı engelleme yeteneği üzerindeki etkisini araştıran bazı çalışmalar karışık sonuçlar verdi.
Testosteron tedavisi ve kalp söz konusu olduğunda, “son çalışmalar” çelişkili sonuçlar veriyor ve bu çalışmalar hala devam ediyor. Kas içi enjeksiyonla verilen testosteron tedavisi, kan hücresi sayısının artmasına neden olabilir. Testosteron replasman tedavisinin diğer yan etkileri arasında sıvı tutma, artmış kırmızı hücre sayısı ve kolesterol değişiklikleri bulunur.
Bir yanıt bırakın